Qobustan: Qədim yaşayış məskəni, davamlı icma yaşayışı

Qobustan Qaya Sənəti Mədəni Landşaftı dünyanın ən gözəl ibtidai tarix sənəti kolleksiyalarından biridir və Azərbaycanda erkən insanın mədəni ifadəsi, inancları və həyat tərzi haqqında əvəzsiz sübutlar təqdim edir.

Qaval daşı qədim zərb alətidir və zərb toxunuşunda xarakterik qaval səsi çıxarır ki, bu da insanın musiqi ilə erkən əlaqəsini nümayiş etdirir. Bu qaval daşı dünyanın ən qədim musiqi alətlərindən biri hesab olunur.

Vikinq gəmilərinə bənzəyən qədim qayıq təsvirləri məşhur norveçli səyyah və alim Tur Heyerdal tərəfindən şərh edilmiş və o, ehtimal etmişdi ki, bu rəsmlər erkən dənizçilik fəaliyyətinin, eləcə də qitələrarası əlaqələrin mövcud olduğunu göstərir. 

İmperator Domitianın (eramızın 81–96-cı illəri) Roma yazısı qədim dövrlərdə Xəzər bölgəsinin strateji əhəmiyyət daşıdığını sübut etməklə yanaşı, regionun beynəlxalq ticarət yollarındakı rolunu da təsdiq edir. Qobustanda 7.000-dən çox qayaüstü təsvir və 100.000-dən artıq fərdi fiqur mövcuddur ki, bu da onu dünya miqyasında ən zəngin petroqlif məkanlarından birinə çevirir.